TRYPTOFAN czyli dlaczego warto jeść mięso

Tryptofan a serotonina są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ tryptofan jest aminokwasem niezbędnym do syntezy serotoniny w organizmie.

Tryptofan jest aminokwasem metabolizowanym z białka w przewodzie pokarmowym. Białka roślinne są bardzo ubogie w tryptofan. Jest aminokwasem niezbędnym i stanowi substrat wyjściowy do syntezy serotoniny. Jego wpływ na produkcję serotoniny zależy od kilku etapów biochemicznych oraz od czynników regulujących dostępność tryptofanu dla mózgu.

1. Tryptofan a serotonina – transport tryptofanu do mózgu

• Tryptofan przechodzi przez barierę krew–mózg. Wykorzystuje do tego transporter LNAA, o który konkuruje z innymi aminokwasami, takimi jak leucyna, izoleucyna czy tyrozyna.
• Posiłki bogate w węglowodany mogą pośrednio podnieść poziom serotoniny: insulina ułatwia wychwyt konkurencyjnych aminokwasów do mięśni, zwiększając względny udział tryptofanu we krwi.

Tryptofan – dlaczego tryptofan jest niezbędny do jej produkcji.

Organizm nie potrafi wytworzyć serotoniny z żadnego innego aminokwasu ani związków zastępczych.

Jeśli brakuje tryptofanu, synteza zatrzymuje się na samym początku.

Tryptofan:

• jest substratem limitującym – czyli niezbędnym a jego niedobór ma wielowymiarowe skutki,
• jego dostępność w mózgu decyduje, ile serotoniny może powstać,
• a organizm musi go dostarczać z pożywienia.

Bez tryptofanu nie powstanie serotonina.

Główne funkcje serotoniny

1. Regulacja nastroju

Serotonina wspiera stabilność emocjonalną, wpływa na dobrostan psychiczny, poziom lęku i zdolność radzenia sobie ze stresem. Zaburzenia jej działania mogą wiązać się z depresją, lękiem czy impulsywnością.

2. Kontrola snu i rytmu dobowego

W jądrze szwu modulacja serotoniny wpływa na:

• zasypianie,
• jakość snu,
• regulację cyklu czuwanie–sen.
  Jest również prekursorem melatoniny, hormonu snu.

3. Regulacja apetytu

Wpływa na uczucie sytości i kontrolę łaknienia – szczególnie sygnały z podwzgórza reagują na poziom serotoniny po posiłkach węglowodanowych.

4. Modulacja bólu

Serotonina uczestniczy w zstępującej modulacji bólu w rdzeniu kręgowym — może zarówno hamować, jak i nasilać przewodzenie bólu w zależności od aktywowanych receptorów.

5. Funkcje poznawcze

Wspomaga:

• pamięć,
• uczenie się,
• impulsywność i podejmowanie decyzji.

6. Funkcje naczyniowe

Obwodowo serotonina może powodować skurcz lub rozkurcz naczyń, zależnie od typu receptora w danym obszarze. Bierze udział m.in. w regulacji hemostazy.

7. Układ pokarmowy

Serotonina:

• reguluje motorykę jelit,
• wpływa na wydzielanie,
• uczestniczy w odruchach jelitowych,
• jest ważna w patofizjologii IBS.

8. Krzepnięcie krwi

W płytkach krwi serotonina jest magazynowana i uwalniana podczas aktywacji trombocytów – ułatwia agregację i lokalny skurcz naczyń.

9. Termoregulacja

Wpływa na utrzymanie stałej temperatury ciała i reakcje na zimno czy ciepło.

Bibliografia:

1. Höglund i wsp., Frontiers in Endocrinology, 2019

Tytuł: Tryptophan Metabolic Pathways and Brain Serotonergic Activity in Health and Disease Frontiers

2. Richard i wsp., L-Tryptophan: Basic Metabolic Functions, Behavioral Research and Therapeutic Indications, 2009

Czasopismo: International Journal of Tryptophan Research PMC

3. Oglesby i wsp., Magnetic Resonance in Medicine, 2020

Tytuł: In vitro characterization of the serotonin biosynthesis pathway by magnetic resonance spectroscopy

6. Kikuchi i wsp., Nutrients, 2021 – przegląd systematyczny

Tytuł: A systematic review of the effect of L-tryptophan intake on mood and cognitive function in healthy adults PubMed